Türkiye’de seçim öncesi atmosferi değerlendiren Financial Times, seçim kararının cumhurbaşkanlığı krizinin ardından alındığını hatırlatırken, New York Times da seçimlerde kadın adayların başarı sağlamasının mümkün olmadığını iddia ediyor. Guardian ise yapılan antlerde İslami görüşün laiklik, Askerin ise demokrasi karşısında etkili olduğunu söylüyor.

İSTANBUL – 22 Temmuz seçimleri öncesinde, dünya basınındaki Türkiye yorumlarında artış gözleniyor. İngiltere’nin önde gelen gazetelerinden Financial Times, Türkiye seçimleri için özel olarak ayırdığı bölümünde seçim kararının cumhurbaşkanlığı krizinin hemen ardından alındığını söylerken, krizin seçimden sonra nasıl çözüleceğinin de belli olmadığını yazdı.

Financial Times, haberinde, Türkiye’de Avrupa Birliği’ne olan kızgınlığın seçim kampanyalarına da yansıdığını ve kimsenin bu konudan bahsetmediğini vurguluyor.

AKP’yle ordu arasındaki ilişkilerin de ele alındığı yazıda, iki tarafın da Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne girmesi hedefini paylaştığı belirtiliyor. Ancak, Avrupa Birliği’nin Türkiye’nin üyeliği karşısında takındığı hasmane tutumun, şiddetli bir milliyetçi tepki doğurduğu da vurgulanıyor.

Yazıda “Türkiye’nin İslam ve demokrasinin feneri olduğu, AKP’nin Avrupa’daki Hıristiyan Demokrat partilere benzediği ve Türklerin Batı ile Doğu arasında köprü işlevi göreceği söylemi ortadan kalktı. Almanya, Avusturya, Fransa ve Hollanda gibi ülkelerin Türkiye karşıtı tutumu tepkiye yol açtı” görüşüne de yer veriliyor.

Financial Times, Ankara’nın NATO üzerinden Washington’la yıllardır sürdürdüğü ittifakın da, ABD’nin Irak’ı işgali ve Kuzey Irak’taki Kürtler’e verdiği destek nedeniyle sarsıldığını belirtti.

Gazete, “Bugün kimse ne AB’yi ne de NATO’yu konuşuyor. Çünkü ikisi de artık zehirli kurumlar oldu” ifadesine yer veriyor.

NYT: GENÇLER AKP’YE GÜVENMİYOR
ABD’nin New York Times gazetesi seçimlerde kadın adayların çok ses getiremeyeceğini iddia etti ve genç Türk seçmenlerin internet ortamında ateşli siyasi tartışmalar gerçekleştirdiğini yazdı. NYT “Genç Türkler internette oy mücadelesi veriyor” adlı haberinde, ailelerin gençlerin siyasete “bulaşmasına” izin vermemesi yüzünden bu seçmen grubunun Youtube’da ve sohbet odalarında fikirlerini tartıştığını yazdı.

22 Temmuz seçimlerinde yüzbinlerce genç seçmenin ilk defa oy kullanacağını belirten makale, AKP’nin başarısında bu seçmen grubunun etkisinin belirleyici olacağını vurguladı. NYT, yapılan anketlerde AKP’nin oy oranı yüzde 40’ın üzerinde görünse de, internetteki genç seçmenin AKP’ye güvenmediğini iddia etti.

‘KADIN VEKİL SAYISI ARTMAYACAK’
NYT, kadın adaylarla ilgili haberinde de, seçimin Meclis’teki kadın milletvekili sayısını arttırmayacağını yazdı. Gazete, aktivistlerin kadın milletvekili sayısında 2002’deki yüzde 4,4 oranından yüzde 10’a yükselmesini hedeflediğini, fakat kadın adayların sayısının azlığı ve listelerde geride bulunmasının seçilmelerine engel olduğunu vurguladı.

NYT ayrıca, “Türk kadınlarının birçoğu akademi ve hukuk dünyasında önemli pozisyonlara sahip olsa da, kırsaldaki milyonlarca eğitimsiz kadın reformlardan faydalanamadı” ifadesine yer verdi.

AKP TÜRKİYE’NİN YENİ ORTA SINIFINI TEMSİL EDİYOR
Ünlü İngiliz gazetesi The Guardian muhabiri Ian Traynor yayınladığı Türkiye raporunda ilginç detaylara yer verdi. Yapılan son anketlerde İslamın laiklik, Askerin de demokrasi karşısında güç kazandığı söylenen raporda Recep Tayyip Erdoğan, Yaşar Büyükanıt ve Atatürk seçimlerin kilit isimleri olarak değerlendirdi.

Erdoğan’ın kurduğu AKP’nin Türkiye’nin yeni orta sınıfını ve muhafazakar kesimi temsil ettiğini söyleyen Guardian, parti her dine karşı demokratik düzen üzerine kurulmuş; Avrupa’daki Hristiyan partiler gibi değil yorumunu kullandı. Seçimlerde bir diğer önemli ismin General Büyükanıt olacağını söyleyen söyleyen gazete, Büyükanıt’ın Erdoğan Hükümetinin bazı tutumlarına karşı olduğunu söyledi. Atatürk’ten ülkenin babası olarak bahseden Guardian, Atatürk Çin’deki Mao ve Sovyet Rusya’sında ki Lenin’i hatırlatıyor diye yazdı.

DEMOKRAT PARTİ AKP’NİN KOALİSYON PARTNERİ OLABİLİR.
Seçimlere 1 gün kala diğer partileri de yorumlayan gazete CHP, MHP ve DP’nin seçimlerde AKP’nin en büyük rakipleri olacağını savundu. Gazete CHP’yi Laikliğin güçlü savunucu olarak değerlendirirken Deniz Baykal’dan deneyimli politikacı olarak söz etti. Ayrıca gazete MHP iktidara uzak ama büyük bir grup yorumunu kullanırken Demokrat Parti’nin olası bir koalisyon durumunda AKP’nin en yakın partneri olacağını iddia etti. Gazete DP’nin baraj sorunu yaşayacağını düşünmüyor.

NTVMSNBC.COM-SUERTY

Le Monde gazetesi, bağımsız aday Baskın Oran’ı ‘Türk demokrasisinin misyoneri’ olarak tanımladı.

PARİS – Türkiye’de pazar günü yapılacak genel seçimlerde bağımsız olarak yarışacak olan Prof. Dr. Baskın Oran, Türk basınında olduğu kadar, yabancı basın tarafından da yakından izleniyor.

Fransa’nın önde gelen siyaset gazetelerinden Le Monde da Baskın Oran’ın İstanbul’daki evine konuk oldu ve bağımsız adayla görüşmesini, sayfalarına taşıdı.

Evinin duvarında, dostu Hrant Dink’in ‘yumuşak ve dürüst’ bir portresinin bulunduğunu yazan gazete, Baskın Oran’ın, “Yaşasaydı, belki bugün benim yerine o aday olurdu. Bana, adaylığımla, vicdan sahibi tüm insanları birleştirmenin mümkün olduğunu söylediler” sözlerine yer verdi.

Oran’ın, “Kendimi hiçbir zaman siyasetin içinde düşünmemiştim. Hayatımda ne bir parti veya öğrenci derneği üyesi, ne de sınıf temsilcisi olmuştum. Hele ki insanların arasında dolaşmaya hiç alışık değilim. Doğama aykırı” sözlerini de aktaran gazete, Oran’ın asıl hayalinin, günlerini koşuşmalardan uzak Bodrum’taki evinde geçirmek olduğunu yazdı.

Baskın Oran’ı, ‘Türk demokrasisinin misyoneri’ olarak tanımlayan Fransız gazetesi, Oran’ın aday olmaya, “İkinci askerlik gibi” diyen ‘İstanbul’un iyi semtlerinden liberal aydın arkadaşları’ tarafından edildiğini yazdı.

Le Monde, Baskın Oran’ın, 1971 yılındaki darbe sonucunda 7 ay cezaevinde kaldığını, 2005 yılında da Başbakan Erdoğan’a ‘Türkiye’de Azınlıklar’ raporunu sunduğunu hatırlattı.

NTVMSNBC.COM

CHP, internette her yerde karşımıza çıkan reklamlarıyla DP ile birlikte bu seçimlerin en iyi promosyon çalışmasına imza atıyor. Deniz Baykal ve Halk, Terör, Er Meydanı temalı reklamlardan sonra CHP bu kez “Yalanını Da Al Git” başlıklı reklamlarını geçen günlerde gazetelerde yayınladı. CHP bu reklamlarda AKP′nin vaatlerine atıf da bulunurken Başbakan′ın “Ananı da Al Git” sözünü de, “Yalanını da Al Git” şeklinde tekrar yorumladı.

Tabi kısa zamanda bazı gazete ve yayın kuruluşlarından bu reklamlara tepkiler gelmedi değil. Zaman Gazatesi ve Samanyolu Grubu hemen bu reklamlara tepki niteliğindeki haberlerini yayınlamayı başardı (!). Haberde CHP′nin kullandığı iflas ettiği için kepenk kapatmış şeklinde yorumlanan tornacıların aslında taşınma nedeniyle kepenklerini kapattığı hatta tornacıların daha büyük bir mekana geçtiği iddia edildi. Reklam Ajansının gözden kaçırdığı bu olay Başbakan tarfından mitinglerde böylece bir güzel kullanıldı. Geçen günlerde de çay bahçesinde bir işçi kadının fotoğrafını izinsiz kullanan SP davalı olmuş, Genç Partinin promosyon çalışmalarında kullandığı bir çiftçi ve Cem Uzan′ı aynı karede traktör üzerinde resmeden reklamların çiftçinin izni olmadan kullanıldığı iddia edilmişti.

İşte Zamanın Haberi:

‘Yalanını da al git!’ reklamı yalan çıktı

CHP’nin dünkü gazete reklamı yalan çıktı. ‘Yalanını da al git’ yazılı ilanda, kapanmış izlenimi veren torna dükkanlarının fotoğrafı yayınlandı.
Ancak söz konusu işyerlerinin sahipleri, reklamı görünce ayağa kalktı. İlanda yansıtıldığı gibi işyerlerini iflas nedeniyle değil, taşındıkları için kapattıklarını vurgulayan esnaf, işlerinin de gayet iyi olduğunu belirtti. Alınan bilgilere göre sorun, reklam ajansından kaynaklandı. Dükkanın kepenginde yer alan ‘taşındık’ yazısının fotomontajla silinmesi, büyük bir skandala yol açtı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Özyürek, ilanın reklam şirketinin sorumluluğunda olduğunu belirtirken, “Orası olmasa bile Türkiye’de o kadar çok işyeri iflas ediyor ki…” dedi.

CHP’nin dünkü gazetelere verdiği ilanda iflas nedeniyle kapanmış gibi yansıtılan işyerlerinin bulundukları binanın satışı nedeniyle yaklaşık iki hafta önce taşındığı ortaya çıktı. Levent Oto Sanayii’ndeki Çelik Caddesi Başak Sokak’ta bulunan işyeri kepenklerinin üzerinde de ‘taşındık’ ibareleri yer alıyor. CHP reklamında ise bu ibarenin yanı sıra taşınılan yerlerin adresleri fotomontajla silinmiş. İlandaki ‘Torna ve Freze İşleri Yapılır’ yazılı tabelanın ait olduğu işyerinin sahibi Volkan Yakut, sabah gazeteyi eline aldığında çok şaşırdığını söyledi. İşyerinin iflas etmiş gibi gösterildiğini belirten Volkan Yakut, “Bulunduğumuz bina 6 ay önce satıldı. Bize de süre verdiler. İki hafta önce eski yerimizin hemen yanındaki binaya taşındık. İflas falan yok.” diye konuştu. CHP’nin yalan reklam yaptığını ifade eden Volkan Yakut, sözlerine şöyle devam etti: “Gerçekten kapansa bu kadar zoruma gitmez. Hatta ben de hükümete kızarım. Ama yok böyle bir şey.” Yeni işyerindeki makinelerini ve işçilerini gösteren Volkan Yakut, “CHP’nin böyle basit propaganda yapmasını kınıyoruz.” dedi. İlanda gösterilen binada taşınmadan önce altı işyerinin bulunduğunu kaydeden Caner Usta ise şu ifadeleri kullandı: “Arkadaşların hepsi başka yerlere taşındı. Zaten kepenklerin üzerinde de yeni yerlerin adresleri, telefonları yazıyor. Esnafın moralini bozmasınlar. İşlerimizi daha da kötü duruma mı sokmak istiyorlar? Bu ilanı, bu tabelaları gören müşteri gelir mi bir daha buraya?”

ZAMAN

23 Temmuz günü bizi ne bekliyor? Yurt genelinde yapılan anketler ne ifade ediyor? En popüler 4 ankete göre partilerin milletvekili sayıları, tek başına iktidar olabilme olasılıkları ve koalisyon formülleri haberin devamında..

2si İnternet ortamında ve diğer 2si de yüzyüze görüşülerek yapılan 4 anketi değerlendiriyoruz.

1-SUPERONLINE SEÇİM ANKETİ

Superonline seçim anketi toplam 543.459 kişiyle deneklerin internet üzerinden istediği partiye oy kullanmasıyla oluşturulmuştur.

Ankete göre CHP, AKP, MHP olmak üzere 3 parti %10luk seçim barajını geçerek milletvekili çıkarabiliyor. CHP 233 milletvekili çıkararak mecliste en güçlü parti olurken AKP 216, MHP 71 ve Bağımsızlar 30 kişiyle mecliste temsil ediliyor. GP,DP,SP ve diğer partilerse meclise giremiyorlar.

Mecliste 276 sandalyelik çoğunluğa hiç bir parti erişemediği için tek başına iktidarlık söz konusu olmuyor. Eğer sonuçlar bu oranlarda şekillenirse AKP-CHP, CHP-MHP, MHP-AKP ve AKP-CHP-MHP koalisyonları mümkün. Ancak bunların içinde en mantıklısı CHP-MHP koalisyonu gibi gözüküyor. Bağımsızların oranı ise herhangi bir partiyle koalisyon kurabilmek için yeterli olmuyor.

2-MYNET SEÇİM ANKETİ

Mynet seçim anketi 4 Temmuz – 11 Temmuz tarihleri arasında toplam 671.078 oy ile oluşturulmuştur.

Ankete göre CHP, AKP, MHP olmak üzere 3 parti %10luk seçim barajını geçerek milletvekili çıkarabiliyor. Bu sefer AKP en güçlü parti konumuna gelerek 257 vekil elde ediyor. CHP 146 sandalyeye sahip olurken MHP nin vekil sayısı 121 de, bağımsızlarınki ise 25 te kalıyor.

Mecliste 276 sandalyelik çoğunluğa hiç bir parti erişemediği için tek başına iktidarlık söz konusu olmuyor. Eğer sonuçlar bu şekilde olursa hükümet kurabilmek için en güçlü seçenek AKP-Bağımsızlar formülü. Bağımsızlar bu ankette bir partiyle koalisyon kurabilecek sayıya ulaşıyorlar.
3-SONAR ARAŞTIRMA SEÇİM ANKETİ

SONAR seçim anketi 12 Haziran – 20 Haziran tarihleri arasında 3,045 kişi ile görüşülerek gerçekleştirilmiştir. Grafik kararsızların dağıtılması sonucunda oluşturulmuştur.

SONAR’ın araştırmasına göre bu sefer CHP, AKP, MHP, DP ve GP olmak üzere 5 parti %10luk seçim barajını geçerek mecliste temsil edilebiliyor. AKP tam 276 lık çoğunluğuyla mecliste en güçlü parti konumunda. Adalet ve Kalkınma Partisinin 276 sandelye elde etmesinden sonra CHP 100, MHP 62, DP 52, GP 45 Bağımsızlar ise 15 vekil çıkarabiliyorlar. Bağımsızların sandalye sayısının 15te kalması seçime bağımsız olarak giren DTPlilerin mecliste grup kurabilmesine olanak vermiyor.

AKP tek başına iktidar olmak için 276lık çoğunluğu elde ettiği için herhangi bir koalisyon seçeneği gündeme gelmiyor. Fakat AKP 276 sayısını kıl payı kaçırırsa hükümet koalisyonla kurulmak zorunda. Koalisyonlarda ise AKPnin büyük çoğunluğundan dolayı her seçenekte AKP’yi görmek mümkün. AKP-MHP, AKP-CHP ,AKP-DP ,AKP-GP , AKP-CHP-DP , AKP-CHP-MHP , AKP-CHP-GP, AKP-MHP-DP, AKP-MHP-GP ve AKP-BAĞIMSIZ seçenekler arasında. Fakat en olağan seçenek AKP-Bağımsızlar seçeneği olarak görünüyor.

4-YENİŞAFAK-DEMOS SEÇİM ANKETİ

DEMOS Araştırma, Yeni Şafak için 8- 11 Temmuz tarihlerinde İstanbul, Ankara, İzmir, Adana ve Mersin’in de aralarında bulunduğu 18 şehir ve bunların ilçe ve beldelerinde 3 bin 475 kişiyle yüz yüze görüşerek ‘Seçmen Eğilimleri Araştırması’ yaptı.

AKP en büyük çoğunluğunu iktidara yakınlığıyla bilinen Yenişafak Gazetesi’nin DEMOS ARAŞTIRMA şirketine yaptırdığı ankette elde ediyor. DEMOS’un bu araştırmasına göre meclisteki dağılım AKP 327, CHP 118, MHP 76 ve BAĞIMSIZLAR 9 şeklinde oluyor. GP,DP ve diğer partiler ise meclise giremiyorlar.

Bu ankette de AKP 276lık çoğunluğa ulaştığı için tek başına iktidar oluyor. CHP ve MHP ile birlikte ayrıca 20 sayısına ulaşıp grup oluşturabilen Bağımsız DTP’liler mecliste muhalefet partisi konumunda oluyorlar. Meclis 4 partiden oluşurken seçimlere bağımsız giren Mesut Yılmaz ve Muhsin Yazıcıoğlu miletvekili olup kendi partilerini oluştururlarsa bu sayı 6ya yükseliyor. Eğer GP ve DP de meclise girebilseydi bu sayı 8e yükselecekti.

Seçimlere son 5 gün. 22 Temmuz yaklaşırken partilerin tanıtım çalışmaları da giderek artıyor. Fakat bu çalışmalar ne kadar etkili olacak? Hangi partiler %10luk anti-demokratik barajı geçebilecek?